top of page

BTY 5.1.1. Bilişim ile tanışıyorum



Sevgili öğrenciler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersine ilk adımınızı atıyorsunuz. Bu ders emek verdiğinizde sizlere birçok beceri kazandıracaktır. Birçok yapı, kavram, tanım öğreneceksiniz. Bilgisayarı verimli kullanmayı öğreneceksiniz. Daha sonra bilgisayara işlem yaptırmayı öğreneceksiniz.


Birinci dönemin ilk 10 haftasında dersler genelde tanımlar ve bilgisayarı bilinçli kullanmayı öğrenmekle geçecek. Daha daha sonra birinci dönemin sonuna kadar çeşitli bilgisayar programları öğreneceksiniz.


İkinci dönem ise artık derslerimiz problem çözümü, bilgisayarın çalışma kuralları, kodlama gibi kavramlar öğreneceğiz. İkinci dönemin ilk 10 haftasında düşünme becerilerimizi artırıcı faaliyetler yapacağız. Daha sonra kodlamaya geçeceğiz. Şimdi ilk haftanızın konusuna başlayalım. Başarılar dilerim.


İshak BEZCİ

BT Öğretmeni









Bilişim ile tanışalım


Bu derste bilgisayarın bilişim kelimesinin anlamını, iletişim araçlarının tarihini, teknoloji kavramını ve bilgisayarı sağlıklı kullanmanın ilkelerini öğreneceğiz.



Bilişim kelimesi


Bilişim kelimesi iki kelimenin birleşmesiyle oluşan bir kelimedir. Birleşik kelimeleri hayatımızda çok kullanırız. Türkçe dersimizden de biliriz. Örneğin huzurevi, gecekondu, ateşböceği gibi.



Soru:


Bilişim kelimesi hangi kelimelerin birleşmesiyle oluşmuş olabilir?













Cevap:


Bilişim kelimesi de aşağıdaki gibi iki kelimenin oluşumundan meydana gelmiştir.



Bilgi + İletişim = Bilişim



O halde bilgi, iletişim, bilişim kavramlarını öğrenelim.






Bilgi:


Bir konu ya da iş konusunda öğrenilen ya da öğretilen şeylerdir. İnsan aklının erebileceği ve insanın kendisini ve çevresini anlamasını şekillendiren zihinsel süreçtir.


Örneğin birkaç elmayı ağaçta gören insanlar elmanın ağaçta yetiştiği bilgisine ulaşmıştır.









İletişim:


Duygu, düşünce ya da bilgilerin; ses, yazı ya da sembollerle paylaşılmasıdır. Araç kullanarak ya da kullanmadan yapılabilecek bir bilgi alışverişidir.


Örneğin telefonunuzla bir arkadaşınızı arayıp sesini duymanız.










Soru:

Evden çıktınız ve mahallenizde yürürken yakın bir arkadaşınızın yüzünün asık olduğunu gördünüz.


Normalde sevecen olan arkadaşınız o anda sinirli bir şekilde yanınızdan geçti. Siz onun sinirli olduğunu anladınız. İletişime geçmiş olur musunuz?




















Cevap:


İletişime duygu, düşünce ya da bilgilerin; ses, yazı ya da sembollerle paylaşılmasıdır demiştik. Burada mahallede gördüğümüz arkadaşımızla aslında herhangi bir araç kullanmadan sadece beden hareketlerinden yola çıkarak bir iletişim kurmuş sayılırız. Çünkü karşımızdaki kişinin o anki duygularını tahmin edebildik. Daha önce hiçbir bilgimiz yokken o anda sinirli olduğunu anlayabildik. Tek taraflı bir iletişim de olsa bu iletişim sayılabilir.











Soru:


Sizce insanların kullandığı ilk iletişim araçları nelerdir?










Geçmişten günümüze iletişim


İnsanlar var olabilmek için “iletişim kurmak” zorundadır. İletişim, farklı yöntemler kullanılarak başkalarına bilgi aktarma yeteneği olarak tanımlanabilir. Geçmişten bu yana insanlar iletişim kurmak için birçok farklı yöntem, araç ve teknoloji kullanmışlardır.


İnsanlar, yaşadıkları koşullar ve onları çevreleyen dünyaya göre geliştirdikleri iletişim yöntemlerini nesiller boyu devam ettirerek bilgi birikimini sağlamış, hayatta kalmış ve dünya üzerindeki varlığının köklerini derinleştirmiştir. Bu nedenledir ki iletişim, doğası gereği insan varoluşundan ayrı tutulmamıştır. Şimdi geçmişte iletişim araçlarını inceleyelim.










Mağara Duvarına Çizilen Resimler (Taş Devri)


Yazı bulunmadan önce resimler ile iletişim kurulduğu bilinmektedir. Yapılan araştırma sonuçları da mağara duvarlarına çizilen resimlerin, yüzyıllar önce yaşayan insanlar tarafından iletişim amaçlı kullandığını doğrulamaktadır.









“Dumanla – Ateşle Haberleşme Yöntemi” (Taş Devri)


Ateşin bulunmasıyla birlikte Kızılderili kabileler arasında kullanılan bu yöntem de eski haberleşme araçlarındandır. Kabileler, kendi aralarında belirledikleri şifreler ile yanan ateşin üzerine örtü tutarak karşı tarafa duman göndermiş, böylelikle haber vermişlerdir. Dumanın sıklığına göre acil durum olup olmadığı anlatılmış, buna göre yardıma gidilmiştir.









Posta Güvercinleri (M.Ö 1200)


Yazının bulunmasıyla birlikte iletişimde en büyük rol oynayan aracılardan biri de posta güvercinlerdir. Eğitilen güvercinler sayesinde karşı taraf ile iletişim kurulmuştur. Güvercinin ayağına bağlanan not ve gagasına konulan zarf ile haberleşme sağlanmıştır.










Ulak ile Haberleşme Yöntemi (M.Ö 3200)


Devlet hizmetinde görevli olan ulaklar, karşı taraf ile iletişim kurmak için aracılık görevi üstlenmişlerdir. Zaten ulak da haberci demektir. Söylenenleri veya yazılanları hızlı bir şekilde karşı tarafa ulaştırılmasını sağlayan ulaklar ile o günün şartlarında iletişim sürdürülmüştür.









Mektup (M.Ö 3200)



Yazının Mezopotamya’da Sümer şehir devletleri zamanında milattan önce 3200’lerde bulunduğu bildirilmektedir. Ve yazı ile kağıdın bulunmasıyla birlikte iletişim mektup ile sağlanmaya başlamıştır.








Gazete (1605)


Johann Carolus’un 1605 yılında yayınladığı aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historie adlı gazetesi kAğıt üzerine basılan ilk gazete kabul edilmektedir. Dünyanın en eski gazetesininse M.Ö. 59 yılında Roma İmparatorluğu’nda Acta Diurna adıyla çıkartıldığı söylenmektedir. İmparator tarafından çıkartılan bu gazete, hem günlük gazete hem de resmi gazete niteliğine sahiptir. Acta Diurna günlük olaylar anlamını taşımaktadır. İlk Türkçe gazeteyse 1828’de Kahire’de yayınlanmaya başlayan Vekâyi-i Mısriyye olmuştur.











Dergi (1672)


İlk dergi, Jean Donneau de Vise tarafından Paris’te kurulmuş, ilk sayısı 1672 yılında yayınlanmıştır. Tüm halkın ilgisini çeker nitelikte olan bu dergide, ülke içindeki olaylar aktarılmıştır. Paris’te çıkartılan bu derginin adı Mercure Galant’tır.











Telgraf (1792)


1792 tarihinde telgraf adına çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. 1832 yılına kadar deneme yanılma yöntemleri ile iletişim kurulmaya çalışılmıştır. Elektrik akımları arasındaki sinyallerin keşfedilmesiyle birlikte iletişimde önemli bir yere sahip olan telgraf sistemi geliştirilerek oturtulmuştur.








Daktilo (1829)


Telgraf ile hemen hemen birlikte ortaya çıkan iletişim araçlarından biri de daktilodur. William Austin Burt tarafından 1829 yılında bulunmuştur.










Çevirmeli Telefon (1875)


Telgraf ve daktilonun ardından ilk ahizeli telefonlar icat edilmiştir. Graham Bell tarafından icat edilse de ünlü mucit Thomas Edison tarafından geliştirilmiştir. Bu iletişim için gerçekten de büyük bir adım olmuştur. Telefonun dışında ses kaydedebilecek yeni araçlar keşfedilmeye başlamıştır. Böylece iletişimin süresi daha da kısaltılmıştır.









Radyo (1896)


Telefonun, ses kaydının yapılmaya başlamasıyla birlikte iletişim araçlarında daha ileri boyutlara atlamak için çalışmalar yapılmıştır. Elektromanyetik dalgalanmalar arasındaki bağlantılar kurulmuştur. Ardından da radyo en iyi iletişim araçlarından biri sayılmıştır.









Televizyon (1923)


Cumhuriyet’in ilanı ile aynı tarihte icat edilen televizyon en iyi iletişim araçlarından biridir. Radyodan sonra geliştirilmiştir ve geniş kitlelere hitap etmektedir. 1930’lu yıllarda satışa sunulmuştur. Dünden bu güne iletişim aletleri içerisinde önemli bir yere sahiptir.









İlk Bilgisayar – Eniac (1947)


Ağırlığı 30 ton olan ilk bilgisayar, elektronik veri işlem kapasitesine sahiptir. Ve ABD’li bilim insanları tarafından bulunmuştur. Bilgisayar, devasa büyüklükte icat edilmiştir ki 167 m² alana ancak sığabildiği bilinmektedir. Üretiminde 10 bin kapasitör, 70 bin direnç, 18 bin vakum tüpü, 1500 röle, 6 bin manuel anahtar, 7 bin 200 kristal diyot kullanılan ENIAC; 5 milyon birleşim noktası ile bir araya getirilmiştir.








Cep Telefonu


Telefonların öncesinde telsiz cihazlarla da iletişim sağlanmıştır. İlk cep telefonu ise Motorola firmasında mühendis olan Martin Cooper tarafından geliştirilmiştir. 1973 yılında ilk cep telefonunu icat eden Cooper, sonrasında çalışmalarına devam etmiştir.









İnternet (1969)


1950’li yıllarda bilgisayarın gelişmesiyle birlikte veri aktarımı gündeme gelirken ABD Savunma Bakanlığı ilk protokol olan ARPANET’i kullanmaya başladı. İnternetin 1969 yılında ABD Savunma Bakanlığı’nda ARPANet’in kurulması ile başladığı belirtilmektedir.










İletişim araçları video:













Sonuç:


Sonuç olarak iletişim insanın temel ihtiyaçlarından biri olarak günümüze kadar gelişerek ulaşmıştır. İşte şimdiye kadar bilgi ve iletişim kavramlarını öğrendik. Şimdi ise dersimizin ismi olan bilişim kavramını öğrenelim.









Bilişim:


İnsanların teknik, öğrenilecek ve öğretilecek her şey olan bilgileri, düzenli ve akla uygun bir biçimde, özellikle bilgisayarlar ve benzeri elektronik aygıtlar aracılığıyla işlenmesi ve yaymasıdır. Yani bilginin iletişim araçlarıyla işlenip yayılmasıdır. Şimdi dersimizin isminde bulunan teknoloji kavramını da öğrenelim.








Teknoloji:


İnsanın hayatını kolaylaştırmak amacıyla geliştirdiği araç gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümü. Örneğin iletişim araçlarını incelediğimizde dumanla başlayan zor bir iletişim yöntemi sonunda yerini internete bırakmıştır. İnsan bunu hayatını kolaylaştırmak için yapmıştır.











Bilişim Teknolojileri:


Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan her türlü teknolojiye denir. Bilgisayar, telefon, tablet gibi elektronik teknolojiler bu alanda incelenir.









Bilişim Teknolojilerinin kullanım alanları:


Soru:


Aşağıda bilişim teknolojilerinin kullanıldığı alanlar verilmiştir. Bilgi işlem, sağlık, sanayi, iletişim, hizmet sektörü, eğitim alanlarında nasıl kullanılır?












Cevap:













Bilgisayar


Önceden belleğine yüklenmiş komutlara göre yönetilerek, çok sayıda ve karmaşık mantıksal ve aritmetiksel işlemlerden oluşan bir işi çok kısa sürede yapıp sonuçlandırabilen aygıt.


İlk bilgisayarlar yukarıda incelediğimiz gibi bir oda büyüklüğündeyken günümüzde masaüstü, dizüstü bilgisayarlar küçültülerek geliştirilmiştir. Bilgisayarlar donanım ve yazılım olmak üzere ikiye ayrılır.










Donanım:


Bir bilgisayar sistemini oluşturan ve fiziksel olarak dokunulabilen araçların tümüne donanım denir. İç donanım ve dış donanım olarak ikiye ayrılır. Kasa içerisinde yer alanlar iç donanım, kasa dışında yer alanlar dış donanım olarak adlandırılır.









Yazılım:


Bilgisayar donanımının istenilen amaçlar doğrultusunda çalıştırılmasıyla kullanıcının bilgisayarda istediği işlemleri yapabilmesini sağlayan komutlardır. Yani bilgisayarın nasıl çalışması gerektiğini bilgisayara kodlamaktır.










Bilgisayarı kullanırken dikkat edilmesi gerekenler:


Aşağıdaki görseli inceleyiniz, bilgisayar kullanırken dikkat edilmesi gereken kuralları uygulayınız.










Bilgisayar kullanımı video:













Sonuç:


Bu hafta bilgi, iletişim, bilişim, teknoloji, bilgisayar, donanım, yazılım kavramlarını öğrendik ve örnekler gördük. Gelecek hafta bilgisayarın nasıl çalıştığını, donanımlarını ve yazılımlarını detaylı bir şekilde öğreneceğiz.





Günün Oyunu 1:










Günün Oyunu 2:



Commentaires


bottom of page